Europa mot 2020

Komissæren for regional politikk, Danuta Hübner, grublar over korleis regionalpolitikken skal utviklast etter 2013. Ho er ikkje åleine om det. Også utfordringane som ho set opp er til å dra kjensel på:

Klima
Demografi
Energi

Finanskrisa må ikkje føre til at vi misser fokus, la ho til.
Det blir synt at medan aust-vest skilnaden er openberr når det gjeld økonomi, er det nord-sør ein finn ulikskapen når det gjeld sårbarheit. Klima-endringane vil slå mest ut i sør, men gjennomgåande vil høg vasstand vere eit problem for kystområde og ved nærleik til elvar. Men det er også stor otte for at temperatur-stiginga i sør vil slå negativt ut både i høve landbruk og turisme.

Ein tredel av Europa vil vere prega av nedgang i folketalet. Kjenneteikna er gjerne relativt låg inntekt, høg arbeidsløyse og mange sysselsette i dei ”utgåande næringane”. Kommisæren peikar på at i slike område er det relativt få unge og gjerne regionar med lågt vekstpotensiale. Endeleg viser ho til at slike område også har problem med å finansiere lokal infrastruktur – også breiband – noko som gjer ulikskapen stadig større.

Dei regionale skilnadene innan energi vart karakterisert som svært store. På den negative sida nemnde ho land som Italia, Hellas og Polen. Det siste landet vart det hevda nytta 90 % kol.
Når komissæren oppsummerte, var det særleg Spania, Italia, Hellas og Romania som ho meinte hadde dei største problema.

Tilsvaret til EU er eit nytt konsept som dei kallar regional samhørighet. Det handlar om å utvikle ein framtidig regionalpolitikk bygt på fellesskap. Frå kommisæren si side, vart det vektlagt ei integrert tilnærming der forvaltningsnivå og sektorar spelar på lag.Det betyr at sektorpolitkken må svekkast til fordel for meir på-tvers tenking. Ho meinte også at utbygging av infrastruktur i rurale område var ei av utfordringane. Dette gjeld ikkje berre berre transport, men også IKT og offentlege tenester.

Kommissæren oppfordra om at flest muleg tok del i debatten.
Høyringsprosessen på det nye konseptet er i gong. I Norge har Kommunal- og regionaldepartementet sendt det ut til m.a. alle fylkeskommunane med høyringfrist i januar. Eg saknar debatten i Norge. Det er for seint å komme på bana når vedtaka er gjort.

Kaldt i sør og varmt i nord

Det har vore ei undarleg tid. Her sit vi vi frysande og les temperaturane i Norge og forstår lite. I Brussel er det kaldt når det kjem under 0-nivået. Sur trekk, snø på fortoga medan gatene snøgt blir salta. Vinterdekk er dei ikkje vane med i Europa-byen.

Men det som gjer at tankane tidvis blir vendt nordover, er når gradestokken syner –8 og det slett ikkje er isolert til det. Det blir snakka mykje om at vi må tenkje energisparing. Men husa her er ikkje planlagde for kulde. Trekk frå vindauga gjer at stolen bør vere minst tre meter unna.

Derfor gjekk det varme tankar heim da ein kompis teksta og tilbydde meg bjørkeved. Kjekt tilbod, men det er vanskeleg å gjere opp bål midt på stovegolvet. Pipe var ikkje med i planlegginga der vi bur.


8 kalde grader kjennes kor ein bur, men nokon er betre budde enn andre.
Så får eg skunde meg å få sendt dette frå meg sidan vi er i ferd med å komme tilbake til normale tider: 4-8 plussgrader, litt regn og det blir hevda at våren vil merkast alt i februar.

Yr kan fortelje at i alle fall skilnadene er på veg til det normale.

Kva er rett?

Korleis kan ein måle utviklinga i ein region eller eit fylke? Svaret er slett ikkje lett å finne, sjølv ikkje for dei som er opptekne av korleis det står til. Ulike indikatorar blir nytta, men desse kan gje resultat som ikkje stemmer med verkelegheita. EU klør seg i hovudet for å finne fram til metodar for å måle utviklinga når ulike geografiske område skal samanliknast.

Så langt er det bruttonasjonalproduktet (BNP) som har vore mest nytta som indikator. BNP fortel at det har vore stor framgang i Irland, men fortel ikkje at framgangen er ujamnt fordelt.

Ei arbeidsgruppe i Regionalutvalet til EU peikar på at det bør takast omsyn til demografisk struktur, busetnadsmønster, arbeidsmarknad, servicetilbod, geografiske forhold, urbane og rurale forhold, naturlege og kulturelle forhold og klimamessige faktorar. Alle desse faktorane, blir det hevda, har påverknad på den økonomiske og sosiale utviklinga. Det bør derfor utviklast kriteria i ei korg som vektlegg alle desse faktorane. Og vi ville sikkert også lagt til folketalsutvikling.

Drøftinga endar ikkje i nokon konklusjon, meir eit sukk.

Vi kjenner korger i ulike samanhengar. Dei blir til dømes nytta når kommunane får midlar etter objektive kriteria. Likevel er det vanskeleg med visse å seie at løyvingane er rettvise. Det rettvise handlar om kva data du legg inn og korleis desse blir vektlagt i høve til kvarandre. Og det er subjektivt.

Det som skal vere rettvist, må ha eit utgangspunkt. I nokre tilfelle skjer det ved presise politiske føringar, andre gonger blir føringane så mange at det må utøvast skjønn. Det presise kan stundom blir for enkelt.

Geografisk nærleik er ein føremon. For den som gir løyvingane, ville det nok vore lettare og helt alt opp i ei korg. Så kunne dei objektive kriteriane køyre ut svara.

Neste generasjon internett

Den 24. januar 1996 lanserte vi Fjordinfo i Sogn og Fjordane som særleg skulle arbeide med tenester til offentleg sektor. Det var den første regionale tverrsektorielle internettbaserte informasjonstenesta for fylket ja, truleg den første i landet. Og vi var langt frampå med mange spennande nasjonale og internasjonale prosjekt. Vi fekk også den første skikkelege nettavisa i fylket, Sofie.no. Glimrande redigert av Arne Eithun og heile tida aktuell, men dessverre for tidleg til å hente annonsekronene.

EU-kommisjonen er nå i ferd med å leggje planane for neste generasjonen internett – web 3.0.

Bruk av mobilt internett saman med bruk av radiobrikker er teknologiane som gjer det mogeleg å skape eit nytt internett for utvikling av rimelegare tenester på ulike område.

6. oktober møttest ministrane for å drøfte det framtidige internettet. Fokus var da på fiberutbygging, utviking av nye tenester og styring av det framtidige internettet. Dette vart så lagt fram på Kommisjonen sitt møte den 27. november saman med ein kompromissversjon av ein ny telekompakke.

Og her er vi inne på politikk: Telekompakken er eit omfattande framlegg til reform av regelverket som styrer elektronisk kommunikasjon.

For det skjer store ting innan EU sine overordna organ nå: Unionen ser at breiband har vore ei av dei viktigaste drivkreftene for utviklinga av samfunnet. Samstundes ser dei at teknologiske tendensar med svært snøgge, trådlause teknologiar vil stø opp om endringane saman med bruk av radiobølgjer og brukarskapt innhald

Også her tek EU sikte på å ta ein førarposisjon i utviklinga av neste generasjon internett. Kommisjonen førebur nå eit knippe av tiltak for å vere budd på den neste bølgja innan informasjon. Ei bølgje som aukar i styrke som følgje av veksten i sosiale nettverksaktivitetar Ei endring frå det nokon kallar Web 2.0 for fun til kommersielle, produktivitetsaukande online-tenester. Det som populært blir kalla Web 3.0 (The Internet of Things) står for næringsverksemd, underhaldning og sosiale nettverksaktivitetar med snøgge og sikre nett.

Det nåverande skiljet mellom mobile og faste linjer vil gradvis forsvinne. Vi får the wireless Web der all infrastruktur blir internettaktivert. Disse tendensane vil påverke arbeidslivet og opne for nye forretningsmodellar og arbeidsformer.

Men før vi er der, kjem det eit spennande endringsframlegg for å sleppe inn dei mindre teleaktørane på bana. Overgangen frå kopar til fiber ønskjer kommisjonen skal skje i full konkurranse. Dei har utarbeidt utkast til prinsipp for regulering av fibernettutviklinga slik at konkurrentar skal sleppe til på lågast mogeleg nivå i høve dei dominerande. Rett nok må dei betale eit risikotillegg, men framlegget har naturleg møtt lita entusiasme frå dei store nasjonale. Telenor har heller neppe jubla over denne saka.

Men i mellomtida får vi gle oss over at det er både snøggare og betre tenester undervegs.